Η Κούβα μπαίνει σε έναν νέο, πιο σκοτεινό κύκλο.
Οι περιγραφές από την Αβάνα μιλούν για άδεια πρατήρια, συχνές διακοπές ρεύματος, τρόφιμα που εξαφανίζονται, φάρμακα που δεν βρίσκονται ούτε «με γνωστό», ανθρώπους που ψάχνουν στα σκουπίδια για κάτι βρώσιμο. Κι όλα αυτά την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ ανεβάζει δημόσια τους τόνους, βαφτίζοντας την Κούβα «αποτυχημένο κράτος/έθνος» και καλώντας την ηγεσία της σε «συμφωνία» με τις ΗΠΑ, χωρίς όμως, τουλάχιστον επισήμως, να μιλά για στρατιωτική ανατροπή.
Το πιο τρομακτικό στην κουβανική κρίση δεν είναι πια οι αριθμοί. Είναι η αίσθηση ότι η χώρα ξεμένει από τα βασικά με τρόπο απόλυτο: καύσιμα, ηλεκτρικό, τρόφιμα, φάρμακα, μεταφορές.
Η Κούβα, εδώ και χρόνια, στηριζόταν σε εισαγόμενα καύσιμα, με τη Βενεζουέλα να παίζει κομβικό ρόλο ως προμηθευτής, ειδικά σε περιόδους που η Αβάνα δεν είχε πρόσβαση σε αγορές ή χρηματοδότηση. Στο νέο τοπίο, η Ουάσινγκτον εμφανίζεται αποφασισμένη να «σφίξει» την κάνουλα των καυσίμων προς το νησί και να τιμωρήσει όποιον διευκολύνει τις ροές. Πολύ περισσότερο που τώρα ελέγχει την κατάσταση στη Βενεζουέλα.
Υγεία: ένα σύστημα που κάποτε ήταν «βιτρίνα», τώρα ζητάει ανάσα
Για δεκαετίες, η Κούβα προβαλλόταν διεθνώς για το δημόσιο σύστημα υγείας της, την πρωτοβάθμια φροντίδα και την ιατρική διπλωματία. Σήμερα όμως, η εικόνα που επιστρέφει από το νησί είναι πολύ διαφορετική: ελλείψεις σε φάρμακα, αναλώσιμα, ακόμη και βασικό εξοπλισμό, με την κουβανική πλευρά να αποδίδει μεγάλο μέρος της ασφυξίας στους αμερικανικούς αποκλεισμούς.
Η φράση «θα γίνει αμερικανική αποικία» ακούγεται συχνά σε περιόδους γεωπολιτικής έντασης, γιατί συμπυκνώνει ένα υπαρξιακό άγχος: την απώλεια ελέγχου. Στην πραγματικότητα, η Κούβα δεν χρειάζεται να γίνει «τυπικά» τίποτα για να αλλάξει ριζικά. Αρκεί:
Μα μην μπορεί να ηλεκτροδοτήσει σταθερά πόλεις,
Να μην μπορεί να κρατήσει όρθιο το σύστημα υγείας,
Να μην μπορεί να εγγυηθεί τρόφιμα και καύσιμα,
Μα βλέπει κύματα φυγής,
Να εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από εμβάσματα και εξωτερικές ανάσες.
Και τότε, η «κυριαρχία» γίνεται καθημερινός συμβιβασμός, όχι συνταγματική δήλωση.
Το ερώτημα που μένει: πόσο αντέχει μια χώρα όταν της κόβεις το ρεύμα της Ιστορίας της;
Η Κούβα μοιάζει να περπατάει σε ένα λεπτό σκοινί ανάμεσα σε δύο πραγματικότητες. Από τη μία, ένα κράτος που επιμένει σε ένα μοντέλο εξουσίας και ελέγχου και από την άλλη, μια κοινωνία που ζει πια με το ένστικτο της επιβίωσης, ενώ εκατοντάδες χιλιάδες και εκατομμύρια συνολικά στη διασπορά, παρακολουθούν, πιέζουν, χρηματοδοτούν συγγενείς, θυμώνουν, ελπίζουν.
Και πάνω από όλα αυτά, ο Τραμπ δείχνει να αντιμετωπίζει την Κούβα όχι ως «μακρινό πρόβλημα», αλλά ως επόμενο κεφάλαιο μιας πολιτικής που θέλει να γράφει τελικές πράξεις: «συμφωνία ή κατάρρευση».
Πηγές: Daily Mail
